Tình yêu trên dòng sông quan họ
Trình bày: Thanh Hoa

Tình yêu có từ nơi đâu?…Vấn đề sao mà xa vời đến vậy , thoạt nghe như “ một câu hỏi lớn không lời đáp”, và có lẽ không ai “nghiệm” ra được câu trả lời thoả mãn tất cả mọi người…

Hãy nói về chữ “Tình”: bao thi nhân, nhà văn , những người không phải ngẫu nhiên được thừa nhận là lãng mạn nhất trong giới nghệ sĩ -dường như ai cũng trăn trở về nó, thấp thoáng hình bóng trong những đứa con tinh thần của mình, những tác phẩm gắn liền với tên tuổi của họ , trải qua hàng thập kỷ làm say đắm độc giả .Không dám nói đâu xa (vì thực ra hiểu biết của mình cũng không cho phép), những ai từng đọc tác phẩm võ hiệp của Kim Dung , hẳn vẫn còn ấn tượng về hình bóng của Xích Luyện Tiên Tử Lý Mạc Sầu - một nữ ma đầu giết người không chớp mắt, gây bao kinh hoàng chốn võ lâm , mà nguyên nhân cội rễ cũng chỉ vì đường tình dang dở (chuyện này nhờ bác Thuyên kiểm chứng hộ) . Đến lúc quyên mình trong biển lửa , văng vẳng bên tai những nhân vật trong truyện (và cả độc giả) là giọng hát ai oán , rùng rợn pha lẫn xót xa :” Hỏi thế gian tình ái là gì mà đôi lứa thề nguyền sống chết…”hay:

Tình là chi hỡi thế gian
Câu thề sinh tử đa mang một thời…

Chỉ một chữ “Tình” mà có thể làm thay đổi một con người cả về lý tưởng và bản chất, tầm quan trọng của nó ra sao mà khiến cổ kim tốn biết bao giấy mực- đã nhận thức được phần nào rồi… Vậy “tình yêu” là gì? (“mà giận hờn buồn không duyên cớ, mà vu vơ niềm vui ngây thơ”…hehe)

Trả lời câu hỏi quả là không dễ, nói cho oai thôi- là không thể, vừa bao la ,lại thấy rối tung rối mù. Vậy mà bác Xuân Diệu nhà mình lại giải quyết cực kỳ ” đơn giản”:

Làm sao định nghĩa được tình yêu?
Có khó gì đâu, một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu…

Nghe cũng có lý chứ nhỉ, vậy mà chàng thi sĩ tài hoa bạc mệnh Hàn Mặc Tử lại “quạt” Xuân Diệu, bảo rằng ông anh sao suy nghĩ chủ quan quá, tụi mình còn chưa đủ sức – may ra phải nhờ ông Trời thôi..

Ai hãy làm thinh chớ nói nhiều
Để nghe trong đáy nước hồ reo
Để nghe tơ liễu đùa trong gió
Và để xem trời giải nghĩa yêu

Đến đây thì đã trở nên luẩn quẩn lắm rồi, mình không nên bàn sâu về chữ tình như một bài lý luận văn học. Thật ra, chỉ là muốn nêu lên cảm xúc khi nghe một bài hát

Không phải đây mới là lần đầu mình được nghe bài hát này – những giai điệu, ca từ của bài hát đã hoà trong tâm hồn từ bé,từ những ngày xưa , đêm tối bao quanh ánh sáng của bóng đèn quả lê , ngồi trên lan can nghe nhac phát ra từ chiếc đài FM cũ kĩ cùng gia đình mà tưởng như mình đang ngồi gần những Thanh Hoa, Thu Hiền, Ngọc Tân….Nhưng đây là lần mình cảm thụ được hết tâm sự của ca khúc như vai trò của người trong cuộc.

“Tình yêu có từ nơi đâu
Êm êm môt khúc sông Cầu…”

Tình yêu hiện ra trong một khung cảnh thật dịu dàng mà thân thuộc, mộc mạc. Còn gì hơn thế: dòng sông là nơi mà bất kỳ người dân Việt nào cũng đã từng gắn bó với tuổi thơ mình:

Trong tim ai cũng có một dòng sông riêng mình
Con sông quê gắn bó với tuổi thơ đời tôi

Đó là tình cảm tự hào khi nhắc đến con sông quê hương, như của những người con đất Quảng, núi Ấn – sông Trà:

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả bóng xuống dòng sông lấp loáng…

Dòng sông “ hiền hoà, chở đầy nước ngọt phù sa…” càng trở nên đẹp – lộng lẫy và lãng mạn trong đêm lấp lánh sao trời:

“Sao trời lọt qua mắt lưới
Rơi đầy xuống dòng sông sâu…”

Bên dòng sông ấy, tình yêu đã sinh ra, nhẹ nhàng, hồn hậu nét chân quê , một chút gì còn thẹn thùng của cô thôn nữ:

“ Tình đã trao nhau êm đềm
Em là cô Tấm thảo hiền
Mà mắt vẫn nhìn bối rối
Gặp nhau lần nào cũng vội
Chẳng đủ để mà giận dỗi ”

Tình yêu của người dân quê là thế, tình cảm sâu lắng, nồng nàn ,vừa lãng mạn mà chất phác , để trong lòng nửa muốn trao lời, nửa còn e ấp, ngập ngừng.Tình yêu dè dặt ấy bây giờ sao mà hiếm hoi lắm thay, một chút hờn dỗi để người ấy thổ lộ tâm tình cũng không đủ..

Thế rồi, họ xa nhau vì nhiệm vụ tổ quốc, tình yêu – chưa một lần trực tiếp nói ra, được nuôi dưỡng qua năm tháng không hề phai nhoà mà ngươc lại ,ngày càng sâu lắng nhưng cháy bỏng:

“Nhà xa, mặt trận càng xa
Tình yêu có từ đôi ta…”

Kẻ thôn Đoài – người thôn Đông, tình yêu vừa chớm nở đã phải xa nhau, nhưng trong mỗi người đều sẵn một lòng tin sắt son dành cho nhau .Dù kháng chiến còn trường kỳ, còn nhiều gian khổ nhưng ai cũng tin tưởng, đợi chờ một ngày về. Tình yêu tồn tại băng qua những năm tháng gian khổ ấy, không phai nhạt đi mà ngày môt đậm đà trong nỗi nhớ về nhau, nhớ từng hơi thở của người thương.:

“ Tình yêu có từ nơi em
Băng qua năm tháng đợi chờ
Tình yêu cũng từ nơi anh
Lửa rừng bập bùng vách núi
Anh đi giữ miền biên giới
Miền quê em đợi em chờ
Con sông của người quan họ
Suốt đời vẫn chảy lơ thơ
Tiếng anh ấm như hơi thở
Em nghe để nhớ suốt đời…”

Kết thúc bài hát là lời dặn dò – như luyến tiếc khúc dân ca quan họ “người ơi người ở đừng về..”

“Đừng quên, đừng giân người ơi
Đừng quên, đừng giân người ơi…”

Tình yêu có từ nơi đâu ? Từ hai người yêu nhau, một lòng vững tin vào tình cảm của nhau như “con sông của người quan họ – suốt đời vẫn chảy lơ thơ..”vậy.

Niềm tin… đến đây nhớ bác Thuyên với bài “Nuôi dưỡng một tình yêu”. Đúng vậy, muốn nuôi dưỡng tình yêu thì không gì quan trọng hơn niềm tin…are u okie?

Và em – người anh yêu, anh sẽ hát cho em nghe bài này./.( Who are u??? ^ ^ )